Gebze Osman Hamdi Bey Müze-Evi

Osman Hamdi Bey Kimdir?

Osman Hamdi Bey, Türk Müzeciliğinin kurucusu olarak kabul edilir. Osmanlı İmparatorluğu’nun yetiştirdiği en önemli ressam, müzeci ve arkeologdur.

Güzel Sanatlar Akademisi (Sanayi-i Nefise Mektep-i Alisi) ve İstanbul Arkeoloji Müzesi’ni kuran Osman Hamdi Bey Sadrazam İbrahim Ethem Paşa’nın oğludur. Hukuk eğitimi alması için Paris’e gönderilmiş fakat hukuk yerine resim ve arkeoloji eğitimi almayı tercih etmiştir.

İstanbul’a döndükten sonra devletin farklı kademelerinde görev yapmıştır.1881’de Müze-i Hümayun Müdürlüğüne atanmış ve alanında bir devrim sayılabilecek Asar-ı Antika Nizamnamesini (1883) hazırlamıştır. Bu nizamname ile eserlerin yurtdışına götürülmesi yasaklanmıştır.

İlk bilimsel Türk kazıları onunla başlamıştır. Nemrut Dağlağına ve Saydam’da arkeolojik kazılar gerçekleştirmiştir.(Sayda ‘da yaptığı kazılarda, İskender’in Latin’i gün yüzüne çıkarmıştır.)

Osman Hamdi Bey bütün bu uğraşlarının yanında resim çalışmalarını da ihmal etmemiştir. ”Kur’an Okuyan Hoca”, ”Silah Taciri “, “Feraceli Kadınlar” ve dünyaca ünlü olan “Kaplumbağa Terbiyecisi” en önemli eserleri arasındadır.

1910 yılında İstanbul’da vefat etmiş ve Gebze Eski Hisar’a defnedilmiştir.

Osman Hamdi Bey Evi Müzesi

Türk Müzeciliğini kurucusu sayılan Osman Hamdi Bey(Ressam-Arkeolog) tarafından, Gebze Eskihsar’da,1884 yılında yaptırılmıştır.

Planını Osman Hamdi Bey’in çizdiği yapı, iki katlı olarak inşa edilmiştir. Yapıda kullanılan malzemenin bir kısmı yurt dışından getirilmiştir.

Geleneksel Türk evlerinden farklı bir tarzda inşa edilen yapının, Fransız mimarisinden etkilenmiş olduğu görülmektedir.

Ön cephesi deniz manzarasına doğru yönlendirilmiş olan yapıya, çift kanatlı bir kapı aracılığıyla giriş verilmiştir. Giriş kısmının üzerinde stilize edilmiş palet süslemesine yer verilerek giriş kapısı taçlandırılmıştır. Ayrıca Osman Hamdi Bey’in, zemin katın kapı yüzeylerine işlediği çiçek süslemeleri son derece zariftir.

Yapının en ilginç yönlerinden bir tanesi de balkon düzenlemesidir. İkinci kat beden duvarlarını baştanbaşa saran balkonun korkulukları oldukça dikkat çekici bir yapıya sahiptir. Ayrıca yapının saçak sistemlerine bitişik olarak yapılmış olan palet süslemeleri Osman Hamdi Bey Evi’nin her yüzeyine ayrı bir hareketlilik kazandırmıştır. Aynı uygulama pencerelerin üst kısımlarında da görülmektedir. Yapıda semer çatı sistemi uygulanmıştır.

Osman Hamdi Bey gibi önemli bir sanat adamının uzun süre kaldığı yapı, Atatürk ve İsmet İnönü gibi Türk büyüklerini de bir süre ağırlamıştır. Kocaeli tarihinin önemli bir kesitine de tanıklık etmiş olan yapı bu yönüyle son derece önemlidir.

Müzede Osman Hamdi Bey’in kişisel eşyaları, aile resimleri ve yapmış olduğu resim çalışmalarının aynı ölçüdeki kopyaları sergilenmektedir.

2006 yılına kadar Kocaeli Müzesi Müdürlüğüne bağlı birim olarak hizmet veren Osman Hamdi Bey Evi ve Müzesi, yapılan protokolle Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’ne verilmiştir.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından müze içerinde teşhir ve tanzim çalışmaları, dekorasyonu, çevre düzenlemesi, müştemilatın bakım ve onarımı yapılarak 2007 yılında hizmete açılmıştır